Zapisz się do naszego newslettera

Zapisz się do naszego newslettera aby otrzymywać informacje o nowościach i promocjach.

RAK JELITA GRUBEGO

RAK JELITA GRUBEGO
Rak jelita grubego jest trzecim (co do częstotliwości) nowotworem złośliwym, na który zapadają mężczyźni i drugim w przypadku kobiet. W Polsce jest drugą w kolejności przyczyną zgonów nowotworowych. Od kilku lat zachorowalność i umieralność na raka jelita grubego wzrasta – mają na to wpływ m.in. nasze nawyki żywieniowe.
Czynniki ryzyka i objawy różnią się w zależności od tego, gdzie umiejscowiony jest nowotwór (kątnica, wstępnica, poprzecznica, zstępnica lub odbytnica).

PRZYCZYNY
W większości przypadków zachorowanie na raka jelita grubego nie ma podłoża genetycznego (stanowi ono 5-15% przypadków).
Istnieje natomiast wiele czynników ryzyka:
- wiek – większość przypadków nowotworu jelita grubego występuje u pacjentów powyżej 50 roku życia
- wywiad obciążony chorobami jelit w przeszłości – wrzodziejącym zapaleniem jelita lub chorobą Leśniowskiego-Crohna
W przypadku raka jelita grubego:
- choroby takie jak: nadciśnienie, otyłość, cukrzyca, hipertriglicerydemia oraz niski HDL
- palenie tytoniu
- niska aktywność fizyczna
- wcześniejsze występowanie polipów
- dieta uboga w błonnik i wapń, a wysokokaloryczna i bogatotłuszczowa
- nadużywanie alkoholu
W przypadku raka odbytu:
- infekcja HPV
- rak szyjki macicy, pochwy lub sromu w wywiadzie
- infekcja HIV
- bierne stosunki analne
- palenie tytoniu
- przyjmowanie leków immunosupresyjnych po przeszczepie
Zwykle trudno określić, który z czynników ryzyka odegrał kluczową rolą w rozwoju choroby.


OBJAWY
Rak jelita grubego rozwija się powoli, stąd często pierwsze niespecyficzne objawy mogą być wzięte za inne problemy, np. choroby woreczka żółciowego.
W miarę rozwoju, nowotwór jelita grubego powoduje takie stany jak:
- bóle brzucha, wzdęcia
- zmiana rytmu wypróżnień, biegunki, zaparcia (często naprzemienne), zwężony stolec
- krew w lub na stolcu
- osłabienie wynikające z anemii, spadek masy ciała, brak apetytu
W przypadku raka odbytu są to:
- świeża krew na stolcu
- uczucie niepełnego wypróżnienia
- śluzowata wydzielina
- ból, świąd okolicy odbytu, uczucie ciała obcego, dyskomfort w czasie siedzenia

DIAGNOSTYKA
Diagnoza stawiana jest na podstawie badań takich jak:
- przedmiotowe badanie brzucha
- badanie per rectum przez kiszkę stolcową oraz u kobiet badanie przez pochwę w przypadku naciekania raka na jej ścianę
- badania endoskopowe ( rektoskopia, fiberosigmoidoskopia, kolonoskopia lub anoskopia, podczas których pobrany może zostać wycinek zmiany), które są podstawą rozpoznania
Dodatkowo w celu oceny stopnia zaawansowania choroby wykonuje się badania obrazowe jamy brzusznej, miednicy i klatki piersiowej.
Do badań laboratoryjnych, które są pomocne w rozpoznaniu choroby lub ewentualnej wznowy należą:
- badanie antygenu karcynoembrionalnego (CEA) we krwi (markeru nowotworowego)
- badanie obecności krwi utajonej w stolcu
Do oceny zaawansowania procesu nowotworowego raka jelita grubego stosuje się klasyfikację TNM Międzynarodowej Unii do Walki z Rakiem (UICC). System klasyfikacji TNM opiera się na 3 składowych: T – wielkości/rozległości guza pierwotnego; N – braku lub obecności oraz rozległości przerzutu do regionalnych węzłów chłonnych; M – braku lub obecności przerzutu odległego.

LECZENIE
Podstawową metodą leczenia nowotworu jelita cienkiego jest leczenie chirurgiczne.
W przypadku niewielkich zmian operacja polega na miejscowym wycięciu samego guza. Najczęściej jednak konieczne jest wycięcie guza wraz z fragmentem jelita grubego. W niektórych przypadkach konieczne jest założenie stomii. Jest to otwór w ścianie brzucha, do którego doprowadzony jest końcowy odcinek jelita i przez który stolec przedostaje się na zewnątrz, do umieszczonego nad otworem plastikowego zbiornika (worka stomijnego).
W ostatnich latach podejmowane są próby wycinania fragmentów jelita laparoskopowo, jednak nie jest to metoda przyjęta we wszystkich ośrodkach.
Poza leczeniem chirurgicznym w zależności od stopnia zaawansowania stosuje się chemio- (czasami także przed operacją – w celu zmniejszenia masy guza) oraz radioterapię (najczęściej w nowotworach odbytnicy).

PROFILAKTYKA
W przeciwieństwie do wielu chorób, na których rozwój nie mamy żadnego wpływu w przypadku raka jelita grubego są pewne działania, które możemy podjąć, aby zminimalizować ryzyko jego wystąpienia. Są to:
- regularna aktywność fizyczna
- zmniejszenie ilości tłuszczów (zwłaszcza zwierzęcych) w diecie
- regularne spożywanie warzyw i owoców
- ograniczenie podaży kalorycznej i spożycia alkoholu
Poza tym - będę jak zawsze podkreślać wagę badań profilaktycznych!
W Polsce istnieje program badań przesiewowych raka jelita grubego dla osób powyżej 50. roku życia (i młodszych z obciążonym wywiadem). W jego ramach wykonywana jest kolonoskopia.
Więcej informacji na temat programu znajdziecie na stronie:
https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/program-badan-przesiewowych-raka-jelita-grubego

Warto również wspomnieć o grupach wsparcia dla osób żyjących ze stomią. O różnych inicjatywach mających na celu polepszenie jakości życia pacjentów oraz podwyższenie poziomu świadomości społecznej można przeczytać m.in. tutaj: https://stomalife.pl/ czy http://www.polilko.pl/ .

Źródła:
http://onkologia.org.pl/nowotwory-jelita-grubego/
https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/chorobynowotworowe/88022,rak-jelita-grubego
https://www.zwrotnikraka.pl/objawy-raka-jelita-grubego/

Zapisz się do newslettera

Otrzymuj informacje o nowościach i promocjach w Nachemii.